MOTOR NEDİR?
Yakıttan
elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinalara
motor denir.
Yakıtlarına göre motorlar, Dizel-Benzin-LPG li olmak üzere ayrılırlar. Benzinli
motorun yakıtı benzin; Dizel motorun yakıtı Mazot (motorin); LPG'li motorun yakıtı
ise LPG gazıdır.
Silindir diziliş şekillerine göre motorlar sıra tipi, v tipi, yıldız tipi, boksör
tipi şeklindedir.
Soğutma sistemine göre motorlar, su soğutmalı ve hava soğutmalı diye
ikiye ayrılır.
Yanma sistemine göre motorlar, içten yanmalı ve dıştan yanmalı diye ikiye ayrılır.
Araçlardaki motorlar içten yanmalı motorlardır. İçten yanmalı motorlar ise, mazot,
benzin ya da motorin yakarlar.
Motorlar, çalışma zamanlarına göre, iki zamanlı ve dört zamanlı motorlar diye ikiye
ayrılır.
Benzinli motorlarda ateşleme, sıkıştırılmış benzin-hava karışımının buji ile ateşlenmesi
ile olur.
4 zamanlı motorlarda 4 zaman, sırası ile şöyledir: Emme, sıkıştırma, ateşleme (veya
genişleme; iş zamanı da denir), egzost.
Enjektörlerden püskürtülerek ateşleme yapılan motorlarda yakıt olarak motorin kullanılır.
Katalitik konvertör kullanılan araçlarda yakıt olarak, kurşunsuz benzin kullanılır.
Bir motorun bazı parçaları şunlardır: marş motoru, piston, segman, piston kolu,
silindir kapağı, supap kapağı, eme manifoltu, egzost manifoltu, silindir gövdesi,
silindir gömleği, karter, conta, külbütör, emme supapı, ekzost supapı, supap iteceği,
krank mili, kam mili, volan dişlisi, eksantrik dişlisidir.
Dizel motorda ise bunların dışında, mazot pompası (enjeksiyon pompası) ve enjektör
de bulunur.
Benzinli motorlarda, üsttekilerin dışında karbüratör, benzin pompası, buji, disribütör,
bobin vardır.
ATEŞLEME SİSTEMİ
Benzinli motorun ateşleme siteminin
bazı önemli parçaları şunlardır:
Akü, kontak anahtarı, endüksiyon bobini,
distribütör, buji ile distribütör içinde bulunan platin takımı, alçak yüksek gerilim
kabloları kondansatör, tevzii makarasıdır.
Bezinli motorlarda bujinin görevi ateşlemeyi sağlamaktır. Benzinli motorlarda bulunan
distribütör' ün en önemli görevleri endüksiyon bobininden gelen yüksek voltajı bujilere
dağıtmanın yanı sıra, platin ve meksefe yardımıyla yüksek voltajın oluşumunu sağlamak,
ayrıca tevzii makarasıyla da elektrik dağıtımını sağlamaktır.
Endüksiyon bobini aküden gelen voltajı 15.000 - 25.000 volta çıkarır.
Bujilere ateşleme sırasına göre akım dağıtan distribütördür. Motor çalışmazken kontak
anahtarı, ateşleme durumunda açık unutulursa platin ya da bobin yanabilir.
Aracın belirli bir km.'sinden sonra bazı parçaları değişmelidir. Bunlardan biri
platin ve bujidir. Ateşleme sistemi ayarlarından biri buji ayarı ve diğeri ise platin
ayarı ile avans ayarıdır.
Platin meme yapmış ise meksefe (kondansatör) yanabilir. Platin meme yaparsa zımparayla
temizlenir.
Motorun çalışması sarsıntılı ise, sebebi buji kablolarından birinin çıkmış olması
olabilir.
Benzinli bir motorda normal yanma olmamasının sebeplerinden biri bujilerin normal
ateşleme yapmaması,
bir diğeri de platin ayarının bozuk olması ayrıca bujilerin kurum bağlanmış olmasıdır.
Bujiler ayarsız ve aşınmış ise motor çekişten düşer.
Buji ayarları yanlış yapılmış bir aracın egzost dumanı siyahtır.
Motorun egzostundan siyah duman çıkması durumunda karışım oranı da kontrol edilmelidir.
YAKIT SİSTEMİ
Benzinli motorun yakıt sisteminin
parçalarından bazıları şunlardır:
yakıt deposu, yakıt pompası, yakıt
göstergesi, karbüratör, hava filtresi, emme manifoltu.
Dizel motorun yakıt sisteminin parçalarından bazıları şunlardır: yakıt deposu, besleme
pompası, mazot filtresi, enjeksiyon pompası, enjektör, ısıtma kızdırma bujileri,
yakıt göstergesi.
Hava filtresinin görevi, karbüratöre giren havayı süzmek ve ve sessiz emiş
sağlamaktır. Hava filtresinin tıkanmasını önlemek için basınçlı hava ile temizlemeliyiz.
Öte yandan, hava filtresi tıkalı olan motor zengin karışımla çalışır. Filtre yine
de temzilenmeden motor hala çalıştırılırsa motor boğulur.
Karbüratör, emme manifoltu üzerindedir ve sadece benzinli motorlarda
olur. Benzin-Hava karışımını ayarlar. Karbüratörün karıştırma oranı 1/15'tir.
Jikle devresinin görevi, soğuk havalarda motorun çabuk çalışmasını sağlamaktır.
Jikle devresi karbüratörde bulunur. Jikle kelebeği, karbüratörün hava giriş deliği
önünde bulunur.
Yağ filtresi yağı süzer ve temizler.
Silindir içindeki yanmış gazlar egzost manifoldu ile dışarı atılır.
Egzost susturucusu, basınçlı olarak çıkan yanlış gazların
sesini azaltır. Eğer aracın egzostundan fazla ses çıkıyorsa susturucu patlak olabilir.
Supap ayarı, en önemli motor ayarlarından biridir. Soğuk ve sıcak ayar olarak ikiye
ayrılır.
Bir aracı kış şartlarına hazırlarken en önemli noktalardan biri hava filtresini
kışlık pozisyona almak ve otomatik jikle kışlık pozisyonuna çevirmektir.
Araçta yakıt ikmali yapılırken motor stop edilir.
Ayağımızı gaz pedalından çeksek bile motorun hala çalışmasını sağlayan devre rölanti
devresidir.
Yakıtın içinde toz-su-pislik vs. varsa motor tekleyerek çalışır.
Yakıt sistemi ayarlarından biri rölanti ayarıdır.
Boğulmuş bir motoru çalıştırmak için gaz pedalına sonuna kadar basılarak marş yapılır.
Motor ısınıca stop ediyorsa karbüratöre de bakılmalıdır.
Araç kulanırken yakıt tasarrufu için
hava filtresi temizlenmeli,
Karbüratör ayarları yapılmalı,
Jikle devresi açık unutulmamalıdır,
Rölanti yüksek olmamalıdır,
Eskimiş bujiler temizlenmeli,
Lastik hava basınçları normal olmalıdır,
Fren ayarlarının sıkı olmaması,
Uygun viteste gidilmesi,
Debriyaj kaçırması olmamalıdır,
Saatte 90/100 km hızın geçilmemesi
gerekmektedir.
Aracın fazla yakıt yaktığını anlamak için eksozuna bakılır. Eğer egzost
rengi siyahsa fazla yakıt yakıyor olabilir.
YAĞLAMA SİSTEMİ
Yağlama sisteminin parçaları:
Karter-yağ pompası,
Filtre,
Gösterge,
Seviye çubuğu,
Yağ kanallarıdır.
Motorda yağın bazı görevleri:
Sürtünmeyi azaltmak,
Aşınmayı önlemek,
Silindir ve segmanlar arası boşluğu doldurup sızdırmazlığı sağlamak,
Soğutmaya yardımcı olmak,
Aşınmadan dolayı oluşan pislikleri temizlemektir.
Karterin önemli görevlerinden bazıları:
Motor bloğunun altını kapatmak
ve yağa depoluk etmektir.
Araçta motor yağı kontrol edilirken
kontak anahtarı kapatılır
ve 4-5 dakika beklenir. Yağ ölçümü yapılırken araç düz durumda olmalıdır. Yağ seviyesi
yağ çubuğuyla ölçülür, ve yağın seviyesi yağ çubuğunun iki çizgisi arasında olmalıdır.
Yağ seviyesi normalin çok altında iken motor çalıştırılırsa motor ısınır ve yanar.
Motor yağı değiştirilirken motor sıcak olmalıdır.
Motorlarda genellikle 20-50 W numara motor yağı kullanılır. Motorun yağı karterin
altındaki tapa açılarak boşaltılır. Yeni motoryağı ise süpap muhafaza kapağı üzerindeki
kapaktan doldurulur.
Motor yağı ve yağ filtresi belli km'lerde
mutlaka değiştirilmelidir.
Motorda yağ basıncı yoksa,
yağ yok,
filtre tıkalı,
yağ pompası arızalı,
ya da yağ müşiri arızalı olabilir.
Motorun yağ
eksiltmesinin sebeplerinden bazıları:
Karter contasnın yırtılması,
sekman ya da silindirlerin aşınması,
karterin delik olması,
tapadan yağ sızdırmasıdır.
Yağ yakan motorun eksoztundan mavi duman çıkar.
Marşa basılıp motor çalıştırıldığında yağ lambasının sönmesi gerekir.
Motor çalıştığı sürece yağlamanın olup olmadığı motor yağ göstergesinden takip edilebilir.
Motor çalışırken yağ göstergesinde anormallik görülürse motor hemen durdurulur.
SOĞUTMA SİSTEMİ
Su ile soğutma sisteminin bazı parçaları:
Radyatör,
Vantilatör,
Devir daim pompası,
Termostat,
Hararet (ısı) gösterici,
Hararet (ısı) müşiri,
İlave su kabı,
Fan motorudur.
Radyatör, soğutma suyuna depoluk eder. radyatörün altında su boşaltma
musluğu vardır.
Termostat silindir kapağı su çıkışındadır. Motorun sıcaklığını çalışma sıcaklığında
sabit tutar.
Devir daim pompası vantilatör kayışından hareket alır. Radyatördeki soğuk suyu su
kanallarına yollar.
Hava soğutmalı motoru, su soğutmalı motordan ayıran bir diğer özellik hava soğutmalı
motorda radyatör ve su pompasının olmamasıdır.
Vantilatör kayışı V şeklindedir. Kayış gerginliği 1-1,5 cm
civarında olmalıdır. Vantilatör kayışı hareketini krank mili kasnağından alır ve
vantilatör kayışı devir daim pompası ve alternatörü (şarj dinamosunu) çalıştırır.
vantilatör kayışı koparsa motor hararet yapar.
Soğutma sisteminde su azalıyorsa
silindir kapak contası arızalı veya radyatör delik,
radyatör kapağı bozuk,
radyatör hortum ve kelepçeleri arızalı veya delik,
kalorifer hortumları delik veya
termostat arızalı olabilir.
Motorun hararet yapmasının nedenleri:
->Radyatör peteklerinin
tıkanması,
->radyatörde suyun azalması,
->vantilatör kayışının gevşek veya kopuk olması,
->termostatın arızalı olması,
->motor yağının azalması,
->motor soğutma suyu kanallarının tıkalı olması,
->uygun vites ve hızda gidilmemesi,
->otomatik fanın arızalı olmasıdır
Radyatöre konacak suyun seviyesi peteklerin üzerinde olmalıdır.
Çok sıcak motora rölantide çalışırken ılık ve kireçsiz su konur.
Motor bloğundaki su kanalları pastan ya da kireçten tıkanmış ise motor fazla ısınır.
Radyatöre konacak suyun içilecek temizlikte ve temiz su olması gerekir.
Su olduğu halde motor fazla ısınıyorsa, termostat arızalıdır.
Donmayı önlemek için radyatöre antifriz ilave edilir.
Termostatı sökülmüş motor, gereğinden soğuk çalışır aşınmalar artar ve verim düşer.
Motorun çok sıcak çalıştırılması motoru çekişten düşürür.
Motor çok sıcakken radyatöre soğuk su konursa silindir kapağı ve blok çatlayabilir.
Çok sıcak bir motorda radyatör kapağı ıslak bir bezle tutulup hafifçe gevşetilir
ve buhar tamamen atılınca radyatör kapağı açılır.
Araçta ısı (hararet) göstergesi çalışmıyorsa ısı müşiri arızalı olabilir.
Motor, çalıştıktan sonra çalışma sıcaklığına gelmiyorsa kalorifer hortumlarında
kaçak olabilir.
Motor ısısının aniden yükselmesinin sebebi kayış kopması olabilir.
MARŞ SİSTEMİ
Marş sistemi motora ilk hareketi verir.
Parçaları:
-akü,
-kontak anahtarı,
-marş motoru,
-volan dişlisidir.
Marşa basıldığında
marş motorunun bediks dişlisi volanın üzerindeki dişlilerle kavraşır ve volanı döndürür.
Volan da krankı
döndürerek, motora gerekli ilk hareketi verir.
Marş durumunda
marş motoru hiç dönmüyorsa:
akü bitik,
akü kutup başları gevşek,
akü kutup başları oksitli,
marş otomatiği arızalı,
marş motoru sargıları arızalı ya da sigortası atık olabilir.
Motor çalışırken
marş yapılırsa volan dişlidi, marş motoru ve marş dişlisi zarar görür.
Marşa basıldığında
marş motoru dönmez, korna da çalmaz ise sorun aküde-kutup başlarında olabilir.
Akü başka bir aküyle
takviye yapılacaksa her iki akünün (+) kutup başları (+) kutup başlarıyla, (-) kutup
başları ise (-) kutup başlarıyla birleştirilir. Her iki akünün de voltajı aynı olmalıdır.
Dijital göstergeli
araçlarda akü takviyesi yapılmaz.
Marşa basma süresi
10-15 saniyedir. Fazla basılırsa akü biter.
Marş yapıldığında
tık diye bir ses gelip, marş motoru çalışmıyorsa akü kutup başları gevşek olabilir.
Vantilatör kayışı
hareketini volant kasnağından alır ve pervaneyi -devirdaim pompasını- şarj dinamosunu
çalıştırır. Kayış koparsa vantilatör pervanesi - devirdaim pompası ve şarj dinamosu
hareket.
ŞARJ SİSTEMİ
Şarj sistemi,
motor
çalışmaya başladığı andan itibaren aracın elektrik ihtiyacını karşılar ve aküyü
şarj eder.
Şarj sisteminin
parçaları:
alternatör,
konjektör (regülatör),
şarj lambası,
vantilatör kayışıdır.
Alternatör, krank mili kasnağından
vantilatör kayışı ile aldığı mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirir. Bazı
araçlarda alternatör değil, şarj dinamosu bulunur.
Konjektör (regülatör), alternatörün ürettiği
elektriğin volt ve akımını ayarlar. Aracın devri arttıkça alternatörden çıkan akım
ve voltajı ayarlar, tesisata ve aküye gönderir.
Şarj lambası, şarj sisteminin
çalışmadığını ikaz eder. Yani alternatör, konjektör vs. arızasını belirtir.
Bir araç için gerekli
elektrik enerjisini şarj sistemi sağlar.
Akü, motor çalışmazken
ışık ve özel elektrikli alıcılatrı besler.
Vantilatör kayışı
çok sıkı ise alternatör yatakları bozulabilir.
Vantilatör kayışının
koptuğu "ilk olarak" şarj ikaz lambasından anlaşılır.
Motor çalışırken
ayağımızı gaz pedalından çekince far ışıkları zayıflıyorsa akü zayıflamış olabilir.
Motor çalıştığı
halde şarj ikaz lambası yanıyorsa vantilatör kayışı gevşek olabilir ya da alternatör
kablo bağlantıları gevşek veya alternatör kömürü aşınmış olabilir.
Aracın durdurulup
kontağın hemen kapatılması gereken hallerden bazıları:
- Şarj ikaz lambasının
yanması.
- Motordan ani bir sarsıntı ya da ses gelmesi.
- Yağ lambalarının yanmasıdır.
Konjektör ayarı
bozuksa akünün su kaybı çok olur.
Araçta ampuller
sık sık patlıyorsa veya akü su kaybı fazlaysa veya konjektör arızalı olabilir.
Marşa basılıp motor
çalıştığında şarj ikaz lambası sönmelidir.
AYDINLATMA VE İKAZ SİSTEMİ
Aydınlatma sisteminde, sigortalar, kablolar,
farlar, park lambası, sis lambası, plaka lambası, gösterge lambası, iç aydınlatma
lambası, bagaj aydınlatma lambası, gibi lambalar vardır.
İkaz sisteminde, sinyaller, fren
ikaz lambaları, geri vites lambası, korna bulunur.
Her elektrik elemanı
gibi araçlarda bulunan aydınlatma ve ikaz sistemi gibi elektrikli devrelerde de:
akü, kablolar, kablo bağlantıları, sigortalar, açma kapama düğmeleri ya da kolları,
ve alıcı olarak da ampuller bulunmaktadır.
Bu sistemlerin
en önemli arızaları:
kısa devre,
kablo kopukluğu,
akü bitmesi,
akü kutup başı oksitlenmesi veya akü kutup başı gevşekliği,
ampul yanması,
sigorta atması,
anahtarların arızalanmasıdır.
Fren müşiri ikaz
sisteminin bir parçasıdır.
Farlardan bir kısmı
ya da hiçbiriyanmıyorsa, sigortası atık olabilir.
Flaşör arızalanınca sinyal
lambası yanmaz.
Sigortalar atıksa
bunun yerine aynı amperde sigorta takılır.
Far anahtarı bozuksa
farlar yanmaz.
Isı göstergesi
çalışmıyorsa, ısı göstergesi müşiri arızalı olabilir.
Aracın fren lambaları
yanmıyorsa, fren müşiri arızalı olabilir.
Fren lambalarından
biri yanmıyorsa, yanmayan lambanın ampulu yanmış olabilir.
Farların bakımı
yapılırken, far ayarı yapılır.
Farlardan biri
sönük yanıyorsa far kablo bağlantısı gevşemiş veya paslanmış olabilir.
Sigortanın görevi,
kısa devre olduğunda sistemi korumaktır.
GÜÇ AKTARMA ORGANLARI
Güç aktarma
organları sırasıyla:
Debriyaj, vites
kutusu, şaft, diferansiyel, akslar, tekerleklerdir.
Difarensiyelin görevi, gücü arttırmak,
kendine gelen hareketi 90 derece kırıp akslar yardımıyla tekerleklere iletmek, virajlarda
içteki tekerleği az, dıştakini fazla döndürerek kolay ve rahat viraj almayı temin
etmektir.
Kavrama (debriyaj) motorla vites kutusu
arasındaki irtibatı keserek vites değiştirme olanağı sağlayan aktarma organıdır.
Akslar, diferansiyelin
hareketini tekerleklere iletirler.
Vites kutusu, aracın
hızını ve gücünü ayarlar.
Araç hareket halindeyken
ayağımız debriyaj pedalı üzerinde devamlı durursa debriyaj balatası aşınır.
Aracın ilk çalışması
esnasında bir miktar gaz verildikten sonra debriyaj pedalına sonuna kadar basmanın
faydası vardır.
Debriyaj balatası
yağlanırsa debriyaj kaçırır. Debriyaj teli koparsa araç vitese geçmez.
Vites değiştirirken
debriyaj pedalına basılır.
Araç geri vitese
takılmak istendiğinde takılmıyorsa, debriyaj pedalından ayak çekilip yeniden basılır.
Aktarma organlarında
yağ olarak, dişli yağı kullanılır.
Vites değiştirirken
ses geliyorsa, debriyaja tam basılmamıştır.
Ani ve sert duruş
kalkış yapmak debriyaj balatasını sıyırabilir.
Vites kutusu bakımı
yapılırken yağa ve yağ kaçağına dikkat edilir.
LASTİKLER
Lastiklerin yeri,
her altı ayda bir ya da her
10.000 km
'de yer değiştirilerek aşınmalar denklenmelidir.
Lastiklerdeki ağırlık
dengesinin bozukluğu demek olan balans oluşursa araçta titreşim oluşur. Bu titreşimler
en çok direksiyon simidinde hissedilir.
Lastik değiştirilirken
kriko takılınca el freni çekili olmalıdır.
Lastiklere normalden
az hava basılırsa lastikler sürekli olarak ortadan aşınırlar ve araç titrer. Aracın
lastikleri araca binileceği zaman kontrol edilir.
Dubleks lastik
iç lastiği olmayan lastiktir.
Karlı havalarda
zincir çekici tekerlerin ikisine de takılır.
Isınmadan dolayı
lastik hava basıncı artmışsa hiçbirşey yapılamaz.
Latiklerin üzerindeki
rakamlar lastik ebatlerını belirtir.
Bir tekere dubleks,
diğer tekere şamyelli lastik takılırsa araç bir tarafa çeker.
Bijonların temizliği
kuru bezle yapılır.
FRENLER
Araçta el freni
duran aracı sabitlemek için kullanılır. El freni kopmuş ise el freni tutmaz. El
freni çekili durumda unutulup yola devam edilirse kampanalar ısınır ve fren tutmaz.
Araç üzerinde
3 tip fren bulunur:
-Motor freni (kompresyon
freni)
-Ayak freni
-El freni
Ayak freni 3
tiptir:
-Hidrolik fren
-Havalı fren
-Karma fren
Fren sisteminin
bazı parçaları şunlardır:
-Fren pedalı
-Merkez pompası
-Fren boruları
-Tekerlek silindirleri
-Fren diski
-Fren balatası
-Kampanalar
-Fren ayar sistemleri
Havalı frenli bir
araçta üsttekilere ilaveten hava tüpü ve kompresör bulunur.
ABS frenin avantajları, frenlerken
direksiyon hakimiyetini bozmaması ve fren mesafesini kısaltmasıdır.
Fren yapılmasına
rağmen aracın hızı azalmıyorsa, fren hidroliği yok veya azalmış hatta fren
ayarları gecşek olabilir. Fren sistemine yağ sızmış olabilir. Fren sisteminde kaçak
olabilir.
Soğuk havalarda
el freni çekil durumda bırakılırsa fren balataları donarak yapışır.
Fren sisteminde
hidrolik azalmışsa hidrolik yağı ile takviye edilir.
Ayak frenine basıldığında
ön ve arka tekerlekler birlikte durur.
Araç çalışıyor
fakat hareket ettirilemiyorsa el freni çekik olabilir.
Aracın kampanaları
aşırı ısınmışsa fren ayarları bozuk olabilir.
Ön lastiklerin
biri yeni biri eskiyse frenlerken araç bir tarafa çeker.
Westinghouse tipi
frenli bir arabada hareket halinde iken motor stop ettirilirse asla fren
tutmaz.
Hava frenli araçta
hava basınç göstergesi basınç göstermiyorsa araç olduğu yerden kaldırılamaz.
ÖN DÜZEN SİSTEMİ
Ön düzen sistemi, aracın dönüşünü
sağlar. Direksiyon simidi, direksiyon mili, sonsuz dişli, sektör dişli, rot, eğri
rot, kısa rot, rotbaşı bu sistemin bazı parçalarıdır.
Direksiyon kutusu
yağı
kontrol edilmelidir. Araçta çekme, gezme vs. varsa servise gidilmelidir. Kamber/
Kaster/ King-pim/ rot ve direksiyon kutusu ayarları gibi ayarları vardır. Ayarsızlık
ve dişlilerin aşınması, direksiyon boşluğu artırır.
Ayrıca rot başlarının
aşınması ile direksiyon kutusu arızaları da direksiyon boşluğunu artırır.
Ön düzen ayarları
bozuksa ön lastikler içten ve dıştan aşınır.
Direksiyon zor
dönüyorsa lastik hava basıncı normalden azdır.
SÜSPANSİYON SİSTEMİ
Süspansiyon
sistemi,
araç tekerlerinin aracın şasi ve gövdesiyle birleştirildiği sistemdir. Yaylar (helezon
yay), yaprak yaylar (makaslar) ve amortisörlerden oluşur.
Helezon yaylar
otomobil türü araçlarda makaslar ise genellikle ağır hizmet araçlarında kullanılır.
Yaylar,
yoldan gelen
darbe titreşimleri üzerine alır. Yayların salınımını amortisör kontrol eder.
BAKIMLAR
Günlük bakımda
motorun
yağına, suyuna, fren hidroliğine, yakıtına, lastik hava basınçlarına, ışık ve ikaz
sistemlerine bakılır.
Haftalık bakımda
vantilatör
kayışı gerginliği, akü bakımı yapılır.
Akü bakımı yaparken
akü dış yüzeylerinin ve kutup başlarındaki oksitlerin sodalı su ve sıcak su ile
temizlenmesine, plakaların
1 cm
üzerine kadar saf su ilave edilmesine, eleman kapak deliklerinin açık tutulmasına,
kışın akü donmasın diye akü tam şarj ettirilir, dijital göstergeli araçta asla akü
takviyesi yapılmaz.
Akü kendiliğinden
boşanıyorsa akünün üst kısmında pislik birikmiştir.
Kısa devreden dolayı
yangın olursa akü kutup başları çıkarılır.
Akü 2 kutp başı
arasında her iki kutup başına değen bir madeni parça konsa akü kısa devre olup patlar.
Yağlı tip hava
filtresinin bakımı yapılırken sökülen parçalar gaz yağı ile temizlenir.
Yeni bir araçta
0-2000 km
arası ilk kullanım süresine rodaj denir. Rodaj süresi çalışan parçaların birbiriyle
alışma süresidir. Rodaj süresince aşırı sürat yapılmaz, ani duruş kalkış yapılmaz,
motor tam güç konumunda çalıştırılmaz, uzun süre sabit hızda gidilmez.
DİZEL MOTORA AİT BAZI BİLGİLER
Dizel motorlarda
silindire
sadec hava doldurulur ve yanma sıkıştırılmış havanın üzerine enjektörden yakıt püskürtülmesiyle
sağlanır.
Dizel motorların
yakıt sisteminde günlük yaplacak işlerden biri mazot-su ayırıcısı veya filtre
ya da yakıt deposundan yakıt sisteminin suyunun alınmasıdır.
Dizel motorlarda
yanma enjektörden yakıt püskürtmekle olur. Enjektörler kendilerine enjeksyon
pompasından gelen mazotu silindirlerdeki sıkıştırılmış havanın içine püskürterek
yanmayı sağlarlar.
Enjeksyon pompası,
besleme pompası ile depodan gelen yakıtı basınçlı olarak enjektörlere yollar.
Dizel motorun çalışmamasının
bir nedeni, hava yapmış olmasıdır. Hava yapmanın nedenleri:
-yakıtın bitmesi,
-boru ve rekorların gevşemesi,
-yakıt borularının sökülmesi,
-filtrenin temizlenmesi veya değişmesidir.
Dizel motorlarda
egzost dumanı siyah çıkıyorsa yakıt pompasına, enjektöre ve hava filtresine
bakılır. Ayrıca dizel motorlarda marş yapıldığında marş motoru dönüyor ancak motor
çalışmıyorsa yakıt filtresi de takılı olabilir.
Özellikle soğuk
havalarda dizel motoru kolay çalıştırabilmek için kızdırma bujileri kulanılır.